'Birds on the Wires' เมื่อภาพนกเกาะสายไฟ กลายเป็นบทเพลงจากธรรมชาติ
'Birds on the Wires' เมื่อภาพนกเกาะสายไฟ กลายเป็นบทเพลงจากธรรมชาติ
เช้าวันที่ 27 สิงหาคม ค.ศ. 2009 ในเมืองเซาเปาลู ประเทศบราซิล
ขณะที่ จาร์บาส อัญเญลลี (Jarbas Agnelli) นักดนตรี นักแต่งเพลง และผู้สร้างภาพยนตร์ชาวบราซิล กำลังนั่งอ่านหนังสือพิมพ์ O Estado de São Paulo เขาก็สะดุดตากับภาพถ่ายธรรมดาภาพหนึ่ง
เป็นภาพนกหลายตัวเกาะอยู่บนสายไฟ
ไม่มีอะไรพิเศษในสายตาคนทั่วไป
แต่สำหรับคนทำดนตรีอย่างอัญเญลลี เขากลับเห็นบางอย่างที่ต่างออกไป
ภาพดังกล่าวเป็นผลงานของ เปาโล ปินโต (Paulo Pinto) ช่างภาพข่าวชาวบราซิล
ในภาพนั้น มีสายไฟพาดเรียงกัน 5 เส้น ราวกับบรรทัดห้าเส้นของโน้ตดนตรี ขณะที่นกแต่ละตัวซึ่งเกาะอยู่ตามตำแหน่งต่าง ๆ ดูคล้าย “ตัวโน้ต” ที่ถูกวางอยู่บนกระดาษเพลงโดยธรรมชาติ
อัญเญลลีเกิดความคิดขึ้นทันทีว่า
“ถ้านกพวกนี้คือโน้ตเพลงจริง ๆ จะเกิดเสียงแบบไหน?”
เขาจึงตัดภาพนั้นออกจากหนังสือพิมพ์ แล้วเริ่มถอดตำแหน่งของนกแต่ละตัวออกมาเป็นตัวโน้ตดนตรี
สิ่งสำคัญคือ เขาไม่ได้จัดวางใหม่ ไม่ได้รีทัชภาพ และไม่ได้เปลี่ยนตำแหน่งนกแม้แต่ตัวเดียว
เขาเพียงแค่ “อ่าน” ธรรมชาติในแบบที่นักดนตรีคนหนึ่งมองเห็น
หลังจากเรียบเรียงโน้ตทั้งหมด อัญเญลลีก็นำมันไปเล่นด้วยเครื่องดนตรีจริง
ผลลัพธ์ที่ได้คือทำนองสั้น ๆ ที่ฟังเรียบง่าย อ่อนโยน และน่าประหลาดใจ เพราะมันฟังเหมือนบทเพลงที่แต่งขึ้นโดยตั้งใจ ทั้งที่ต้นกำเนิดของมันมาจากเพียง “นกเกาะสายไฟ”
เขาตั้งชื่อผลงานชิ้นนี้ว่า “Birds on the Wires”
ไม่นานหลังเผยแพร่คลิปวิดีโอลงอินเทอร์เน็ต ผลงานชิ้นนี้ก็กลายเป็นไวรัลไปทั่วโลกในช่วงปลายปี ค.ศ. 2009
ผู้คนจำนวนมากประทับใจกับแนวคิดที่เปลี่ยนภาพถ่ายธรรมดาให้กลายเป็นดนตรี และชื่นชมสายตาของศิลปินที่มองเห็น “เสียงเพลง” ซ่อนอยู่ในสิ่งเรียบง่ายรอบตัว
คลิปดังกล่าวถูกแชร์ไปในเว็บไซต์ด้านศิลปะ ดนตรี และการออกแบบทั่วโลก พร้อมถูกใช้เป็นตัวอย่างของแนวคิดเรื่อง “การมองโลกอย่างสร้างสรรค์”
สิ่งที่ทำให้ “Birds on the Wires” น่าสนใจ ไม่ใช่เพียงเพราะมันเป็นเพลงจากภาพถ่าย
แต่เพราะมันสะท้อนว่า ศิลปะอาจเกิดขึ้นได้จากสิ่งธรรมดาที่เรามองข้ามทุกวัน
สายไฟที่คนส่วนใหญ่มองว่าเกะกะเมือง กลับกลายเป็นบรรทัดดนตรี
นกธรรมดาบนเสาไฟ กลายเป็นโน้ตเพลง
และภาพข่าวธรรมดาในหนังสือพิมพ์ กลายเป็นงานศิลปะที่ผู้คนทั่วโลกจดจำ
ในเวลาต่อมา ผลงานชิ้นนี้ถูกนำไปใช้ในการเรียนการสอนด้านดนตรี ศิลปะ และความคิดสร้างสรรค์ในหลายประเทศ เพราะช่วยให้ผู้คนเข้าใจว่า “แรงบันดาลใจ” อาจเกิดขึ้นได้ทุกที่ หากเรามองโลกด้วยสายตาที่เปิดกว้างพอ
ปัจจุบัน คลิป “Birds on the Wires” ยังคงถูกเผยแพร่ในโลกออนไลน์ และยังถูกพูดถึงในฐานะหนึ่งในตัวอย่างคลาสสิกของงานศิลปะร่วมสมัยที่เรียบง่ายแต่ทรงพลัง
ส่วนจาร์บาส อัญเญลลี ยังคงทำงานด้านดนตรีและภาพยนตร์ในบราซิล และผลงานชิ้นนี้ก็ยังคงเป็นผลงานที่ทำให้ชื่อของเขาเป็นที่รู้จักในระดับนานาชาติ
บางครั้ง ศิลปะที่งดงามที่สุด อาจไม่ได้เกิดจากเทคโนโลยีราคาแพงหรือเวทีใหญ่โต
แต่อาจเริ่มต้นจาก “นกไม่กี่ตัวบนสายไฟ” ที่ใครบางคนเลือกจะมองต่างออกไป
เกร็ดน่าสนใจ
คลิป “Birds on the Wires” ถูกเผยแพร่ครั้งแรกบน YouTube ในปี ค.ศ. 2009
อัญเญลลีใช้ตำแหน่งจริงของนกทุกตัวโดยไม่แก้ไขภาพ
หลายมหาวิทยาลัยนำผลงานนี้ไปใช้สอนเรื่อง visual music และการแปลงภาพเป็นเสียง
ภาพต้นฉบับของเปาโล ปินโต กลายเป็นภาพถ่ายที่มีชื่อเสียงระดับโลกหลังคลิปถูกเผยแพร่
ขอบคุณเพจ:เจาะเวลาหาอดีต
แหล่งอ้างอิง
TED Blog — Birds on the Wires by Jarbas Agnelli
YouTube — Birds on the Wires by Jarbas Agnelli
O Estado de São Paulo Archives
ฟังเพลงใน YouTube.
โดย มงคล ลีลาธรรม
นายกสมาคมส่งเสริมผู้ลงทุนไทย
