โซอิจิโร่ ฮอนดะ : มนุษย์ไม่ได้เกิดมาเพื่อยอมแพ้
โซอิจิโร่ ฮอนดะ : มนุษย์ไม่ได้เกิดมาเพื่อยอมแพ้
หากพูดถึงบริษัทผู้ผลิตรถยนต์และรถจักรยานยนต์ที่คนไทยคุ้นเคยมากที่สุดชื่อหนึ่ง “ฮอนด้า” คงเป็นชื่อที่หลายคนนึกถึงทันที แต่เบื้องหลังอาณาจักรระดับโลกแห่งนี้ กลับเริ่มต้นจากเด็กชายคนหนึ่งที่เคยถูกมองว่าเรียนไม่เก่ง และล้มเหลวซ้ำแล้วซ้ำเล่า
เด็กคนนั้นชื่อ โซอิจิโร่ ฮอนดะ (Soichiro Honda)
เขาเกิดเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1906 ที่หมู่บ้านโคเมียว เมืองอิวาตะ จังหวัดชิซึโอกะ ประเทศญี่ปุ่น ครอบครัวไม่ได้ร่ำรวย พ่อของเขาชื่อกิฮี ฮอนดะ เป็นช่างตีเหล็กและเปิดร้านซ่อมจักรยานเล็กๆ ส่วนแม่เป็นช่างทอผ้า
กลิ่นน้ำมันเครื่อง เสียงเหล็กกระทบกัน และชิ้นส่วนจักรยานที่กองอยู่ในร้านของพ่อ กลายเป็นสนามเด็กเล่นของโซอิจิโร่ตั้งแต่วัยเยาว์
เขาหลงใหลเครื่องยนต์อย่างหนัก ถึงขั้นเคยเล่าว่า ครั้งแรกที่เห็นรถยนต์วิ่งผ่านหมู่บ้าน เขารีบวิ่งตามรถคันนั้นไปไกลเพียงเพื่อจะได้ดม “กลิ่นน้ำมันเบนซิน” ที่ลอยอยู่ด้านหลังรถ
ในยุคที่ญี่ปุ่นยังเป็นประเทศเกษตรกรรม เด็กชายคนนี้กลับฝันถึงเครื่องจักร
เมื่ออายุ 15 ปี โซอิจิโร่เดินทางเข้าสู่กรุงโตเกียวเพื่อเป็นเด็กฝึกงานที่อู่ซ่อมรถ “อาร์ต โชไก” เขาเริ่มต้นจากงานเล็กที่สุด ตั้งแต่ถูพื้น ล้างรถ ไปจนถึงเฝ้าร้าน แต่แทนที่จะบ่น เขากลับเฝ้าสังเกต เรียนรู้ และจดจำทุกอย่างเกี่ยวกับเครื่องยนต์
หลายปีต่อมา เขาสามารถเปิดอู่ของตนเองได้ที่เมืองฮามามัตสึ และเริ่มสร้างชื่อในฐานะช่างผู้มีพรสวรรค์
แต่ความฝันที่แท้จริงของเขาไม่ได้หยุดอยู่แค่การซ่อมรถ
ในช่วงทศวรรษ 1930 โซอิจิโร่เริ่มพัฒนาวงแหวนลูกสูบ หรือ piston ring เพื่อขายให้บริษัทโตโยต้า เขาทุ่มเงินทั้งหมดที่มีลงไปกับงานนี้ แต่เมื่อส่งตัวอย่างไปให้ตรวจสอบ กลับถูกปฏิเสธ
วิศวกรของโตโยต้าบอกว่างานของเขา'ไม่ได้มาตรฐาน'
สำหรับหลายคน นั่นอาจเป็นจุดจบ
แต่สำหรับโซอิจิโร่ มันคือจุดเริ่มต้น
เขากลับไปเรียนพื้นฐานวิศวกรรมใหม่ เข้าเรียนด้านโลหะวิทยา และใช้เวลานานเกือบ 2 ปี ทดลอง ล้มเหลว และปรับปรุงซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนในที่สุดโตโยต้าก็ยอมรับผลงานของเขาและเซ็นสัญญาสั่งผลิต
อย่างไรก็ตาม ปัญหาใหม่ก็เกิดขึ้นอีก
ญี่ปุ่นกำลังเข้าสู่สงครามโลกครั้งที่สอง วัสดุก่อสร้างอย่างคอนกรีตขาดแคลนอย่างหนัก รัฐบาลนำไปใช้ในอุตสาหกรรมสงครามจนแทบไม่เหลือสำหรับเอกชน
แทนที่จะยอมแพ้ โซอิจิโร่คิดค้นวิธีผลิตคอนกรีตขึ้นมาเอง และสร้างโรงงานของตัวเองจนสำเร็จ
แต่โชคชะตายังไม่หยุดทดสอบเขา
ในช่วงสงคราม โรงงานของเขาถูกเครื่องบินทิ้งระเบิดของสหรัฐโจมตีถึง 2 ครั้ง และต่อมายังได้รับความเสียหายจากแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ในปี ค.ศ. 1945 จนแทบไม่เหลืออะไร
สุดท้ายเขาตัดสินใจขายกิจการให้โตโยต้า
คนส่วนใหญ่อาจคิดว่า ชีวิตของเขาคงจบลงแล้ว
แต่จริงๆ แล้ว นั่นคือช่วงเวลาที่ “ฮอนด้า” กำลังจะถือกำเนิด
หลังสงคราม ญี่ปุ่นอยู่ในภาวะยากจน ผู้คนขาดแคลนน้ำมันและยานพาหนะ โซอิจิโร่จึงนำเครื่องยนต์เล็กๆ ที่เหลือจากกองทัพมาติดเข้ากับจักรยาน กลายเป็นจักรยานติดเครื่องยนต์แบบง่ายๆ เพื่อใช้เดินทาง
เพื่อนบ้านเห็นแล้วสนใจ ต่างนำจักรยานมาให้เขาดัดแปลงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
ปี ค.ศ. 1946 เขาก่อตั้ง'สถาบันวิจัยเทคนิคฮอนด้า'ก่อนพัฒนาเป็นบริษัท ฮอนด้า มอเตอร์ ในปี ค.ศ. 1948 ร่วมกับ ทาเคโอะ ฟูจิซาวะ (Takeo Fujisawa) คู่หูด้านการบริหารผู้มีบทบาทสำคัญไม่แพ้กัน
ช่วงแรกกิจการไม่ได้ราบรื่น รถจักรยานยนต์ของเขาหนัก เทอะทะ และขายไม่ดี
โซอิจิโร่จึงกลับไปพัฒนาใหม่ทั้งหมด
ผลลัพธ์คือรถจักรยานยนต์คันเล็กที่ชื่อ'ซูเปอร์คับ' เปิดตัวในปี ค.ศ. 1958
มันกลายเป็นยานพาหนะที่เปลี่ยนญี่ปุ่นไปตลอดกาล
ซูเปอร์คับทั้งประหยัดน้ำมัน ทนทาน ขับง่าย และราคาย่อมเยา มันช่วยให้คนธรรมดามีโอกาสเดินทาง ทำมาหากิน และเริ่มต้นชีวิตใหม่หลังสงคราม
ต่อมา ฮอนด้าส่งออกซูเปอร์คับไปยังยุโรปและสหรัฐอเมริกา พร้อมสโลแกนอันโด่งดัง
'You meet the nicest people on a Honda.'
แคมเปญนี้เปลี่ยนภาพลักษณ์รถจักรยานยนต์ในอเมริกา จากเดิมที่ถูกมองว่าเป็นพาหนะของแก๊งมอเตอร์ไซค์ ให้กลายเป็นยานพาหนะสำหรับคนทั่วไป
ซูเปอร์คับกลายเป็นรถจักรยานยนต์ที่ขายดีที่สุดในประวัติศาสตร์โลก โดยปัจจุบันมียอดผลิตสะสมมากกว่า 100 ล้านคัน
ส่วนบริษัทฮอนด้าก็เติบโตจนกลายเป็นหนึ่งในผู้ผลิตรถยนต์และรถจักรยานยนต์รายใหญ่ที่สุดของโลก
โซอิจิโร่ ฮอนดะ ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์'Order of the Sacred Treasure'จากรัฐบาลญี่ปุ่น และได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในนักอุตสาหกรรมผู้เปลี่ยนโฉมประเทศญี่ปุ่นหลังสงคราม
เขาเสียชีวิตเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม ค.ศ. 1991 ด้วยวัย 84 ปี ที่กรุงโตเกียว
แต่ชื่อของเขายังคงวิ่งอยู่บนท้องถนนทั่วโลก
เกร็ดที่น่าสนใจคือ โซอิจิโร่ไม่ใช่นักธุรกิจแบบดั้งเดิม เขาเกลียดการใส่สูท ชอบใส่ชุดช่างเดินในโรงงาน และมักลงมือซ่อมเครื่องยนต์ด้วยตัวเองเสมอ
พนักงานหลายคนเล่าว่า เขาเป็นคนอารมณ์ร้อน ดื้อ และพูดตรงมาก แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นคนที่รักการสร้างสรรค์อย่างแท้จริง
เขาเคยกล่าวไว้ว่า
'ความสำเร็จคือความล้มเหลวที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า โดยไม่สูญเสียความกระตือรือร้น'
ทุกวันนี้ บริษัทฮอนด้ามีพนักงานทั่วโลกหลายแสนคน ผลิตทั้งรถยนต์ รถจักรยานยนต์ เครื่องยนต์ เรือ เครื่องตัดหญ้า ไปจนถึงเครื่องบินเจ็ตขนาดเล็ก และยังเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยีพลังงานสะอาดและระบบขับเคลื่อนไฟฟ้า
จากเด็กชายในร้านจักรยานเล็กๆ สู่ผู้สร้างแบรนด์ระดับโลก เรื่องราวของโซอิจิโร่ ฮอนดะ จึงไม่ใช่เพียงประวัติของนักธุรกิจคนหนึ่ง
แต่มันคือบทพิสูจน์ว่า
มนุษย์ไม่ได้เกิดมาเพื่อยอมแพ้...
เจาะเวลาหาอดีต
แหล่งอ้างอิง
Honda Global : ประวัติผู้ก่อตั้งและประวัติบริษัท
Honda Collection Hall : ชีวประวัติ โซอิจิโร่ ฮอนดะ
Encyclopaedia Britannica : Soichiro Honda
Smithsonian Magazine : ประวัติรถ Super Cub และผลกระทบต่อสังคม
โดย มงคล ลีลาธรรม
นายกสมาคมส่งเสริมผู้ลงทุนไทย
